Sümüklüböcekler,Kirpiler ve Kaybolan Malçlar

Geçen yaz bahçeye bir kirpi ailesi yerleşti. Daha önceki senelerde de yalnız başına gezen bir kirpi görüyordum ama bu sene, bir anne kirpi hayıtın altına kocaman bir yuva yapıp 3 tane yavru doğurdu. 

Kirpiler bahçeye yararlı, fazla böcekleri,özellikle sümüklüleri, düşen meyveleri yiyorlar. Ben bahçenin her tarafına meyve sebze artıklarını gömdüğüm için bizde hepsinden bolca var!

Yaz güzel geçti. Yaz sonunda kirpiler kış uykusuna hazırlanırken,kendilerine yerdeki malçlardan (biçilmiş çim,kuru yapraklar) kuytu yerlere yuvalar yaptılar. 

Sonbahar yağmurlarıyla çok sevdiğim yabani otlar filizlendi: labada,kuzukulağı,hindibalar,aynısefalar,ballıbabalar..Ağaçlar yapraklarını döktü.Ben bütün yaprakları malç olarak yerinde bırakıyorum, bahara kompost olup,ağaçları besliyorlar.Fakat 1-2 ay sonra bir de baktım ki ballıbaba ve hindibalardan eser yok, ve yerdeki kuru yaprakların hepsi gitmiş! Ektiğim baklalar iskelete dönmüş. Ama toprak tane tane ve salyangoz/sümüklüböcek gübresiyle dolu. 

Tahminimce kirpiler uykuya yatınca ve sürekli yağmur yağınca sümüklülerin nüfusu arttı ve yerdeki bütün yaprakları, otları yediler. Konvansiyonel tarım yapanlar için bu çok güzel birşey.Yabani ot yok,yerde yaprak yok..Ama bir orman bahçıvanı için bu iyi bir durum değil.Düşen yapraklar toprağı erozyondan koruyor,yararlı böcekler için saklanma olanağı yaratıyor ve çürüyerek gübre oluyorlar.

Farkettim ki bahçe artık bir gıda ormanı haline geldiği için, alıştığım rutinler değişiyor.Farklı bağlantılar oluşuyor.

Kirpilerin bakış açısından baktığımızda durum çok güzel: baharda  uyandıklarında etrafta bolca sümüklüböcek bulacak ve kaybettikleri kalorileri çabucak geri kazanacaklar. Ama biz de yiyecek ot ve sebze bulmak istiyoruz, bunun için bir orta yol aramak gerekiyor.

Ben 2 hafta boyunca elime eldivenlerimi geçirip,bir de kova alıp, ilk başta sabah ve sonra elime fener alıp geceleri, bulabildiğim bütün salyangoz ve sümüklüböcekleri toplayıp, evin dışına, mahallelinin budama artıklarını attığı yere döktüm. Öyle çok çıktı ki! 

Ama kirpilerin yuvalarının olduğu bölgelere dokunmadım.Oradaki sümüklülere göz yumdum.

Bu arada da çok sevdiğim baklaları,saksılarda filizlendirdim (normalde Kasım’da direkt toprağa ekiyorum ve zahmetsizce Mayıs’ta hasat ediyorum).

Yağmurlar 1 haftalığına durduğunda, boyu 1 karışı geçmiş baklaları toprağa diktim. Etraflarında sümüklülerin saklanabilecekleri yerler olmamasına dikkat ettim. En çok karakafesotunun içine saklanmayı seviyorlar! Etraftan çam iğnesi toplayıp etraflarını malçladım.

Şimdiye kadar 1-2 tanesini kaybettim,diğerleri sağlamlar!